عباس قديانى

518

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

ديالمهء فارس عنوان سپهسالار يافت ، و چندى بعد فولادستون را تصرف كرد ، و بر فارس مستولى گشت ( 448 ه . ق . ) ، و جشناباد يا گشناباد ( بين نيريز ، داراب ، و فسا ) را پايتخت كرد . سپس از قارود ، پادشاه سلجوقى كرمان شكست خورد ( 455 ه . ق . ) ، و عاقبت نسبت به سلاجقه قبول اطاعت كرد . ليكن چندى بعد باز عصيان ورزيد ، و بعد از چند جنگ اسير و مقتول شد ( 464 ه . ق . ) . بعد از فضلويه نيز امرا يا « ملوك » شبانكاره در فارس با امراى سلاجقه روابط صلح و جنگ داشته‌اند . چنان كه در 492 ه . ق . امير شبانكاره ، به اتفاق ايرانشاه سلجوقى ، با انر كه از جانب سلطان بركيارق امارت فارس يافته بود ، جنگيد . در همين ايام ، حسين ابن مبارز ، امير شبانكاره ، با اتابك جاولى در عهد محمد ابن ملكشاه سلجوقى نيز زد و خوردهايى كرد . در زمان سلطنت محمود ( ابن محمد ابن ملكشاه ) سلجوقى ، به سبب آنكه ابو القاسم درگزينى با آنها بدرفتاريهايى كرد ، طوايف شبانكاره طغيان كردند و دست غارت و تعدى گشودند . در دورهء استيلاى غز بر كرمان ، امراى شبانكاره در فارس و مخصوصا كرمان ديگربار مجالى يافتند ، و دولتى پديد آوردند كه به اتابكان شبانكاره يا بنى فضلويه معروف شده‌اند . ذكر نام و تعداد و مدت فرمانروايى اين امراى شبانكاره قبل از عهد مغول به‌درستى روشن نيست . اما فرمانروايى آنان بعد از عهد مغول تا آخر عهد سلطان ابو سعيد خان باقى بود ، و بعد مملكت آنها ضميمهء اينجويان گشت ، و عاقبت در حدود سال 756 ه . ق . به دست آل مظفر منقرض گرديد . شبديز اسب سياه خسروپرويز ، از پادشاهان دورهء ساسانى . شبرغان يكى از شهرهاى عمدهء خراسان ، ولايت مزار شريف ، شمال افغانستان . شبلى ابو بكر شبلى خراسانى منسوب به شبله از قراى ماوراء النهر صوفى معروف ايرانى كه در سال 334 ه . ق . در 87 يا 88 سالگى وفات يافته است . اصل وى از « اسروشنه » بود . وى همكلاس حسين بن منصور حلاج ، صوفى معروف ، بوده است . شبلى بجز ضياع و عقار شصت‌هزار دينار از پدر به ارث برده بود كه همه را در راه خدا بخشيد . شبورغان شهرى بوده است در جوزجانان بلخ . ياقوت حموى گويد كه در سال 617 ه . ق . در فتنهء مغول شهرى آباد و پرجمعيت و بازارهايش پر متاع بوده است . شتاراق به روايت اصطخرى نام يكى از سيزده دروازهء سيستان بوده است . شجاع الدين خورشيد لر مؤسس سلسلهء اتابكان لر كوچك . متوفى 621 ه . ق . شجاع السلطنه حسنعلى ميرزا ملقب به شجاع السلطنه ، از شاهزادگان و حكام معروف قاجاريه ؛ پسر فتحعلى شاه